zoek op deze website

Nieuws     

dinsdag 28 augustus 2018
Kreek Daey Ouwens te gast op de Nacht van de Poëzie

dinsdag 7 augustus 2018
Lovende recensies voor toneelstuk 'The Lehman Trilogy' van Stefano Massini

donderdag 26 juli 2018
Internationale première HBO serie ‘De geniale vriendin’ van Ferrante op Filmfestival van Venetië

maandag 2 juli 2018
Markus van der Graaff te gast bij Lezentv

maandag 2 juli 2018
Francesco Pecoraro op de shortlist Europese Literatuurprijs 2018

woensdag 13 juni 2018
Najaarsaanbieding 2018 online!

woensdag 6 juni 2018
Isabel Allende in 5-delige docuserie 'Sign of the Times - Gaan vrouwen de wereld redden?'

donderdag 31 mei 2018
Hans Dekkers genomineerd voor de Halewijnprijs 2018!

woensdag 16 mei 2018
Fernando Aramburu wint literatuurprijs Premio Strega Europeo 2018

vrijdag 13 april 2018
Kronieken van de liefde van Elena Ferrante boekentip in RTL 5 Uur Live

Meer nieuws... -->

Vrijdag 11 maart 2005 presentatie Het kind van de toekomst van Arianne Baggerman en Rudolf Dekker
donderdag 17 maart 2005

Op 11 maart vond in Felix Meritis te Amsterdam een internationaal symposium plaats over verlichte pedagogiek, kinderdagboeken en jeugdherinneringen.

Deze bijeenkomst was georganiseerd in het kader van het onderzoeksproject ‘Controlling time and shaping the self: education, introspection and practices of writing in the Nerherlands 1750-1914’, een project dat uitgevoerd wordt aan de Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Aan het eind van de dag vond de presentatie plaats van Kind van de toekomst. De wondere wereld van Otto van Eck (1780-1798), geschreven door Arianne Baggerman en Rudolf Dekker. En laat ik maar meteen zeggen: de presentatie van dit boek was de leukste boekpresentatie die ik ooit meemaakte.

Maar nu eerst het congres. De eerste lezing die op het programma stond was van onze eigen KB-fellow Peter Burke. Aan de hand van een aantal aansprekende voorbeelden toonde hij aan dat egodocumenten – dat wil zeggen dagboeken, autobiografieën en brieven – niet altijd doen wat ze suggereren te doen, of wat je als argeloze lezer of onderzoeker denkt dat ze doen. Het lijkt of je door een dergelijk document een direct contact met het verleden hebt, maar dat is soms schijn. Feit en fictie lopen door elkaar en ‘the ego who writes is not the same as the ego who is written about’. Aan de hand van een aantal aansprekende voorbeelden adstrueerde hij deze stelling overtuigend. Enige scepsis bij het gebruik bij deze bronnen is dus geboden, kreeg je als congresganger mee. Daarna volgde een drietal lezingen in het Engels over aan de Duitstalige landen gerelateerde onderwerpen. De lezing van Brigitte Schnegg (Universiteit van Bern) was erg aansprekend, mede met het oog op het later te presenteren boek. Zij besprak een eveneens achttiende-eeuws dagboek van een Zwitsers meisje en besprak de functie die dat had in die tijd. In plaats van intiem en confidentieel was het een instrument in de opvoeding, een functie die ook het dagboek van Otto van Eck had.

Tijdens het middagprogramma was de voertaal Nederlands en stond een drietal Nederlandse onderwerpen op het programma. Inspirerend was het verhaal van Susan Aasman over ‘De vader achter de camera. Familiefilms tot 1950’, zowel door de inhoud als doordat het nog maar weer eens aantoonde dat ieder onderwerp object van wetenschappelijk onderzoek kan worden, mits met een analytische blik bekeken. Op grond van het vele filmmateriaal uit de eerste helft van de twintigste eeuw dat Aasman bekeek kon ze conclusies trekken over de rol van de vader en het gezinsleven in deze periode, maar ook, en dat is nog veel interessanter, over de invloed die het filmen heeft gehad op de ontwikkeling van het gezinsleven. Dat laatste komt tot uitdrukking in de titel van het proefschrift dat ze hierover schreef: Ritueel van huiselijk geluk. Haar stelling is dat het gezin door de camera een object werd en dat de camera ging bepalen wat herinnert werd en hoe.

En toen de boekpresentatie. Arianne Baggerman hield een inleiding tot het dagboek en legde uit hoe Dekker en zij te werk gegaan waren om de wereld van Otto van Eck tot leven te brengen. Niet alleen lazen ze alle werken die hij noemt, ook beklommen ze bijvoorbeeld de toren van Delft, net zoals Otto deed. En uiteraard geven ze in hun boek veel uitleg over de tijd en context waarin Otto leefde. Ze keken zo lang naar het portret dat van de familie Van Eck gemaakt was, dat het voor hen tot leven kwam. De powerpoint-afbeelding stond lang op het scherm, als om ons, luisteraars, hetzelfde te laten ervaren ... Tot de deur open ging en Otto in zijn blauwe pakje en zijn zusje Doortje met hoed met roze lint daadwerkelijk de zaal binnenstapten. Natuurlijk: het waren verklede twintigste-eeuwse kinderen (zoon en dochter van de auteurs) maar toen Baggerman ‘Otto’ vragen ging stellen die hij al voorlezend beantwoordde, werd wel heel aanschouwelijk gemaakt, dat het om een kinderdagboek gaat en hoe jong Otto was ten tijde van het schrijven van zijn dagboek, ondanks de volwassen zinnen die hij soms schrijft. Ook bij hem werd het dagboek gebruikt om hem op te voeden, tot een kind van de nieuwe tijd, een kind van de toekomst. Helaas, dat heeft niet zo mogen zijn. Otto stierf op zeventienjarige leeftijd aan tuberculose.

Al met al was het een inspirerende dag, die allerlei aanknopingspunten biedt om ook de egodocumenten die een zwaartepunt in de KB-collectie zijn, met andere ogen te bekijken en onder de aandacht van potentiële gebruikers te brengen. En wat betreft dat boek: beslist lezen!

Marieke van Delft, Koninlijke Bibliotheek, Den Haag


Uitgeverij Wereldbibliotheek
Johannes Vermeerstraat 63, 1071 DN Amsterdam
Tel: 020 570 61 00  -  Fax:   -  E-mail: info@wereldbibliotheek.nl (boekhandelsbestellingen svp niet naar info maar naar verkoop@wereldbibliotheek.nl)