zoek op deze website

Nieuws     

maandag 12 november 2018
Voorjaarsaanbieding 2019 nu online!

maandag 29 oktober 2018
'Vaderland' van Fernando Aramburu wordt tv-serie

vrijdag 26 oktober 2018
Annemarie Estor wint Jan Campert-prijs

dinsdag 16 oktober 2018
Finse auteur Arto Paasilinna overleden

vrijdag 12 oktober 2018
Actrice Maggie Gyllenhaal verfilmt ĎDe verborgen dochterí van Elena Ferrante

donderdag 4 oktober 2018
Isabel Allende ontvangt National Book Lifetime Achievement Award

dinsdag 28 augustus 2018
Kreek Daey Ouwens te gast op de Nacht van de PoŽzie

dinsdag 7 augustus 2018
Lovende recensies voor toneelstuk 'The Lehman Trilogy' van Stefano Massini

donderdag 26 juli 2018
Internationale premiŤre HBO serie ĎDe geniale vriendiní van Ferrante op Filmfestival van VenetiŽ

maandag 2 juli 2018
Markus van der Graaff te gast bij Lezentv

Meer nieuws... -->

De drie winnaars van onze recensiewedstrijd
woensdag 1 november 2006

In de zomermaanden heeft Uitgeverij Wereldbibliotheek u uitgenodigd om een recensie te schrijven van een Wereldbibliotheek-boek. Vorige week heeft de jury, die bestond uit de redacteuren en de uitgevers van Wereldbibliotheek, een shortlist met genomineerden bekendgemaakt. De jury heeft de drie beste recensies geselecteerd. Hieronder vindt u ze, met daarachter de motivatie van de jury.

1. Pascal Mercier Nachttrein naar Lissabon
door Corrie de Haan

Een boek om leeg te lezen.
"Want ťťn leven slechts, een enkel leven, heeft eenieder." Wanneer Raimundus Gregorius de strekking van dit klassieke citaat doorgrondt, laat hij abrupt zijn leven als leraar oude talen op het gymnasium in Bern achter zich. Hij komt op het spoor van Amadeu de Prado, een Portugese arts wiens levensaantekeningen regelrecht voor hem geschreven lijken te zijn. Impulsief vertrekt hij met de nachttrein naar Lissabon om meer over De Prado te weten te komen.
Met Nachttrein naar Lissabon heeft Pascal Mercier de literatuur met een nieuw genre verrijkt, namelijk dat van de literaire filosofie. Amadeu de Prado was arts, maar kan ook filosoof genoemd worden. In zijn teksten probeert hij het leven te doorgronden en analyseert hij zijn eigen ervaringen. Niet toevallig is Pascal Mercier (het pseudoniem van Peter Bieri) in het dagelijks leven hoogleraar filosofie. Maar hij is meer dan dat: hij is ook een goede auteur die in prachtige bewoordingen de lezer meeneemt op de reis van Gregorius en trefzeker de authentieke hoofdpersonen uit het leven van De Prado schetst. Net als Gregorius wil de lezer voortdurend meer weten over De Prado, wiens figuur langzaam gestalte krijgt.
"Want ťťn leven slechts, een enkel leven, heeft eenieder," schreef Marcus Aurelius. Wie in dat leven boeiende literatuur wil lezen, moet zeker aan de literair-filosofische roman Nachttrein naar Lissabon beginnen. Vanaf de eerste regel heeft het boek de lezer in zijn greep. De Prado verslond boeken en las hele nachten door. Als hij een boek uit had, zeiden zijn vroegere leraren, bevatte het geen drukinkt meer. Ook Nachttrein naar Lissabon is een boek om leeg te lezen.


2. Frederik van Eeden Van de Koele Meren des Doods
door Bep van Muilekom

Wie zou er niet onder de bekoring raken van Hedwig Marga de Fontayne, het gepassioneerde hoofdpersonage uit deze klassieke roman? Haar levensgeschiedenis dateert van ruim een eeuw geleden, maar Hedwig is een vrouw van deze tijd, van alle tijden. De arts-psychiater Van Eeden beschrijft haar innerlijk en uiterlijk met een welhaast wetenschappelijke precisie, hij plaatst haar midden in de met vlijmscherpe pen opgetekende 19de-eeuwse bekrompen maatschappij, en hij doet dit in de volstrekt oorspronkelijke, poŽtische en toch transparante taal van een kunstenaar.
Het boek bracht bij ontvangst grote beroering teweeg. De ondertitel, De geschiedenis van een vrouw. Hoe zij zocht de koele meren des doods, waar verlossing is, en hoe zij die vond, riep de spotlust op van recensenten. Dit is niet de 'geschiedenis van een vrouw', zo schamperde er een, 'maar de geschiedenis van een totaal-abnormale, ziekelijk-overspannen vrouw'. Critici worstelden met Van Eedenís vrijmoedige beschrijving van vrouwelijke seksualiteit en met zijn kritiek op de ziekmakende invloed van de maatschappij, waarin medici en godsdienstleraren samenspannen om een (fijngevoelige) vrouwenziel te verminken. Zij zagen Hedwig als een hysterica, een patiŽnte van de psychiater Van Eeden. Zo hielden de critici haar op veilige afstand van hun eigen 'normale' echtgenotes en dochters.
In onze tijd hebben wij weer oog voor de intentie van Van Eeden en waarderen we in Hedwig niet het uitzonderlijke, maar het universele. Zij weet haar lijden (ongelukkige verhoudingen, de dood van een kind, een morfineverslaving, een bestaan als prostituee en een psychose) te transformeren, haar ziel te redden. Dit is geen boek over een zieke vrouw en haar verlangen naar de dood, dit is een roman over het eeuwige verlangen van ieder mens naar waarachtig leven, een verhaal over geloof, hoop en liefde, maar bovenal over de grootste van deze drie.


3. Jan Knol En je zult spinazie eten
door Inge Louwsma

In de vakantie heb ik het boekje nogmaals gelezen. Dat was voor de derde keer! En nu ben ik, geloof ik zonder dat ik het wilde, een overtuigd spinozist geworden. De eerste maal las ik het, terwijl mijn gedachten en interpretaties geleid werden door de verbeelding. Ik las het niet objectief, maar gekleurd vanuit mijn eigen belevingswereld. Toen vond ik het een ontzettend slecht boekje. De tweede maal las ik het, terwijl mijn gedachten en interpretaties geleid werden door de rede. Toen vond ik het al veel beter, want ik beredeneerde het objectief en omdat ik inmiddels was gaan nadenken over de inhoud, bemerkte ik, dat veel van wat er staat, inderdaad klopt. De derde maal las ik het, terwijl mijn gedachten en interpretaties geleid werden door de intuÔtie. En nu gebeurde, wat ik na het boek de eerste keer gelezen te hebben, niet voor mogelijk had gehouden: ik vond het een ontzettend goed boek! Alles gebeurt volgens mij inderdaad met een onverbiddelijke noodzakelijkheid en als je dat begrijpt, ga je veel meer relativeren en van het leven genieten. En dat is nu precies de bedoeling volgens Spinoza, want hij zegt immers dat alles nu al perfect is, want alles is God en Die is perfect. Dus wacht niet tot alles beter wordt en smacht niet naar wat niet is of naar wat er nog niet is. Neem genoegen met dat wat is. Geniet nu! En dat genieten heb ik in ieder geval gedaan van dat boekje van Jan Knol. Het geeft je een houvast en een verdieping aan je leven.


Motivering van de jury

Inge Louwsmaís bespreking van En je zult spinazie eten van Jan Knol is op de derde plaats geŽindigd. Zij brengt de kern van En je zult spinazie eten duidelijk over het voetlicht. Bovendien geeft zij weer hoe tijdens het lezen haar oordeel veranderde van uitgesproken negatief naar uitgesproken positief.

De recensie van Bep van Muilekom is op de tweede plaats geŽindigd. Zij bespreekt een oudere titel uit het fonds van Wereldbibliotheek, Frederik van Eedenís Van de koele meren des doods. De toon waarop zij schrijft over deze roman uit 1900 is inlevend en enthousiasmerend. Door deze bespreking ervaart de lezer eens te meer dat grote literatuur niet aan tijd gebonden is.

De recensie die Corrie de Haan schreef over Pascal Mercierís Nachttrein naar Lissabon is door de jury unaniem tot de beste uitgeroepen. Er spreekt bewondering uit, begrip en betrokkenheid. Het is in alle beknoptheid een warme aanbeveling van de besproken roman. Ook de goede opbouw en mooie afronding vormen de reden om haar bespreking te bekronen met de set van 14 Wereldboeken die zijn verschenen gedurende het jubileumjaar waarin de uitgeverij haar 100-jarige bestaan vierde.

Inge Louwsma en Bep van Muilekom krijgen voor hun bijdrage het boek Nachttrein naar Lissabon van Pascal Mercier toegestuurd.


Uitgeverij Wereldbibliotheek
Johannes Vermeerstraat 63, 1071 DN Amsterdam
Tel: 020 570 61 00  -  Fax:   -  E-mail: info@wereldbibliotheek.nl (boekhandelsbestellingen svp niet naar info maar naar verkoop@wereldbibliotheek.nl)